تاریخچه سنگ در ایران
سنگ یكی از ابتدایی ترین مصالح ساختمانی است كه انسان برای ساختن ابزار و پناهگاهها و
رفع نیاز خود استفاده كرده است . دوره های كهن سنگی و پارینه سنگی نشان دهنده دوره هایی است كه در آن كاربرد سنگ بر فلز و دیگر مصالح مقدم می باشد . آثار خانه های از سنگ چیده شده در شمال ایران متعلق به 7000 سال پیش موجود است . در ساختمانهای سنگی از سنگ لاشه همراه با ملاتهای گچ و آهك استفاده شده است چنانچه باید اذعان كرد كه اگرچه سنگ به علت سنگینی و مشكلات حمل و نقل و استخراج تا حدی جای خود را به مصالحی نظیر آجر داده است اما همچنان اهمیت خود را در .ساختمانهای سنگین و سخت نظیر پلها ، تونلها بهمن گیرها، دیوارهای حائل و سنگ چین ها و كرسی چین ها و غیر حفظ كرده است خواص عمومی و كاربری سنگها سنگها را به طور كلی از نظر منشاء تشكیل به سنگهای آذرین ، رسوبی و دگرگون دسته بندی می كنند . در بررسی خواص عمومی سنگها مواردی مانند مقاومت در برابر كشش ، تحمل فشار ، نفوذپذیری ، انتشار امواج ، پایداری و در نظر گرفتن امتداد لایه بندی و سطوح ضعیف در عملیات كه باید در این مورد گفت كه سنگها نوعا دارای سطوحی هستند كه در آنها نیروی چسبندگی و اتصال دانه ها نسبت به لایه های دیگر كمتر و یا حداقل است . و این موارد می تواند از اهمیت زیادی در بررسی سنگها برخوردار باشد . در مجموع باید مقاومت سنگ ساختمانی بدون شیار ، رگه ، ترك ، خلل و فرج پوسیدگی و لایه سست باشد و حتی المقدور رنگی یكنواخت داشته باشد بطور كلی سنگ طبیعی را كه دارای مقاومت كافی در شرایط جوی و رنگ جالبی باشد می توان در عملیات ساختمانی و به صورت .سنگ لاشه ، سنگ قواره ، سنگ باربر ، سنگ پلاك ، سنگ درپوش ، سنگ ستون و حتی به صورت ظروف و وسایل سنگی استفاده نمود طرز تهیه سنگها و انواع آن قطعات بزرگ سنگی كه از معدن به دست می آورند به نام « سنگ قله » معروف است سنگ قله نباید در زیر تیغه برش خرد شود و حتی المقدور بزرگ و قابل حمل باشد سنگ قله را بوسیله دیلم ، دست انفجار و یا برش از معدن جدا می كنند و بسته به نوع جنس و كاربرد آن در كارگاه بوسیله عملیات مكانیكی آماده كار می سازند . سنگهای با كاربرد خشن و باربر را بوسیله تیشه و چكش آماده می نمایند و سنگهای تزئینی را ابتدا برش داده و در حین برش شستشو می دهند تا سنگ را شسته و خاك آن را بگیرند . آنگاه بسته به اهمیت و مرغوبیت ، آن را ساب و جلا می دهند . سنگهایی كه در ساختمان .بكارمیروند به نامهای سنگ لاشه ، سنگ قواره ، سنگ بادبر و سنگ پلاك مرسوم می باشند كه به شرح آنها می پردازیم یک ـ سنگ لاشه : سنگی است كه شكل خاصی نداشته و به همان صورتی كه از معدن آورده می شود بكارمی .رود و كاربرد ان در زیرسازی ها ، پر كردن فاصله بین سنگها و كف سازی خشن محدود می شود دو ـ سنگ قواره : سنگی است كه از سنگ لاشه بدست می آید و در كارگاه ساختمانی با كمی تیشه كاری ابعاد منظمی یافته و دارای گوشه های معین می گردد از سنگ قواره برای دیوارهای باربر ، جدول .سازی و كف .سازی هایی كه نیاز به كمی نما سازی دارن استفاده می شود سه ـ سنگ بادبر ( مالون ) : سنگی است كه با تیشه كاری كاملا شكل منظمی یافته و بویژه یك طرف آن شكل صاف به خود میگیرد .سنگ بادبر را در تونل سازی ، پل سازی ، جدول سازی ، دیوار های باربر و غیر باربر ، سنگفرش و پله استفاده می كنند و یكی از عمده ترین كاربردهای مهندسی سنگ لاشه و مالون بویژه در نقاط كوهستانی اجرای قوسهای سنگی است كه در پلها ، درگاهها و طاق .